![Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Sağ Logo](https://cdniys.tarimorman.gov.tr/api/File/GetLogo/425/Resim/Site/SiteSagLogo/0/logodsisag.png)
DSİ tarım,
enerji, hizmet ve çevre olmak üzere dört ana sektörde faaliyetlerini
sürdürmektedir. DSİ tarafından bu dört ana sektörde yürütülen faaliyetlerin
ortak ve kritik noktasını depolama tesisleri (baraj, gölet ve bent)
oluşturmaktadır. DSİ büyük maliyetlerle inşa ettiği depolama tesislerinde
biriktirilen suları, bir damlası dahi israf olmayacak şekilde son kullanıcısına
iletme gayreti içindedir. DSİ bu maksatla modern sulama sistemlerinin
yaygınlaştırılması, sulamada otomasyon çalışmaları, atık suların geri
kazanılarak kullanıma sunulması başta olmak üzere su kaynaklarımızdan en
verimli şekilde faydalanılması ve israfın önlenmesi hususunda çalışmalar
yürütmektedir.
Modern sulama sistemlerinin
yaygınlaştırılması
Ülkemizde
su, tüm dünyada olduğu gibi en çok tarım sektöründe harcandığını ifade eden DSİ
Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, ’Ülkemizde günümüz teknik ve ekonomik şartları
çerçevesinde, çeşitli maksatlara yönelik olarak yıllık tüketilebilecek su
potansiyeli 112 milyar metreküp olup, bu miktarın yıllık 57 milyar metreküplük
kısmı kullanılmaktadır. 57 milyar metreküp suyun %77’lik kısmı ise tarım
sektöründe harcanmaktadır.
DSİ,
bu gerçekten yola çıkarak özellikle 2000’li yılların başından itibaren sulamada
büyük oranda tasarruf sağlayan modern sulama sistemlerine geçişi
hızlandırmıştır. 2002 yılında ülkemizde %6 seviyesinde olan basınçlı-borulu
sulama sistemlerinin oranı günümüz itibariyle %35 seviyesine yükseltilmiştir.
Bu oran inşaatı devam eden sulama projelerinde %95 seviyesindedir. Öte yandan
mevcut iptidai sulama sistemleri de hayata geçirilen yenileme ve rehabilitasyon
projeleri ile modernize edilmektedir.
Klasik
sulama sistemlerinde 8 hektar sulama alanına saniyede ortalama 30 litre su
verilirken modern sulama yöntemlerinden yağmurlama ve damlama sulamada 8
hektara saniyede ortalama 10 litre su verilmektedir. Böylelikle 2/3 oranında su
tasarrufu sağlanmaktadır. ’dedi.
Sulamada otomasyon çalışmaları
Tarlalarda
su tüketimini düşürerek israfı önleyen, bitkilerin sağlıklı büyümesini sağlayan
ve tarımsal üretim verimliliğini artıran sulama otomasyonu çalışmalarına DSİ
tarafından 2016 yılından itibaren başlandığının altını çizen Genel Müdür Mehmet
Akif Balta, ’Yapay zekâ destekli otomasyon çalışmaları kapsamında; toprak nem
sensörleri, hava durumu istasyonları ve bitki ölçüm cihazları gibi sensörler
sayesinde tarım arazilerindeki nem düzeyi, hava koşulları ve bitkilerin durumu
gibi önemli veriler toplanmakta, elde edilen veriler bulut tabanlı
platformlarda işlenerek çiftçilere gerçek zamanlı sulama imkânı sunmaktadır.
Böylece çiftçiler bitkilerin sulama gereksinimlerine ilişkin daha hassas
bilgileri elde etmekte ve su kaynaklarını israf etmeden verimli bir şekilde
kullanabilmektedir.
Sulama
otomasyonu çalışmaları kapsamında Afyonkarahisar- Çay- Selevir (410 ha) ve
Çobanlar- Seyitler (250 ha) sulamaları otomasyon sistemleri ile birlikte
işletmeye alınmıştır.
Tarımsal
suyun verimli kullanımı ile ilgili olarak; Türkiye’de su tasarrufu için yapısal
tedbir çalışmaları kapsamında kapalı sistem sulama alanlarında ön yüklemeli
sayaç kurulumu, hacim esaslı ücretlendirmenin yaygınlaştırılması, sulama
otomasyonu uygulamaları vb. çalışmalar yürütülmektedir.
Bu
kapsamda DSİ tarafından inşa edilerek işletmeye alınan; 3 bin 333 hektarlık
İmamoğlu Sulaması, 250 hektarlık Seyitler Sulaması, 319 hektarlık Bayırköy
Sulaması ve 191 hektarlık Hasanbeyler Sulamalarında sulama otomasyonu projeleri
uygulamaya alınmıştır. Ayrıca 58 bin 832 adet sayaç, sulama otomasyonunu
desteklemek için fiilen kullanılmaktadır.’dedi.
Atıksu arıtımı ve geri kazanım
DSİ
2011 yılında 6200 sayılı Kuruluş Kanununa eklenen “kullanılmış suları tekrar
kazanmak maksadıyla gerekli tesisleri yapmak veya yaptırmak” hükmü ile atıksu
alandaki çalışmalarına hız vermiştir. Bu çerçevede hizmete alınan 24 adet evsel
atıksu artıma tesisi ile günlük 322 milyon metreküp atıksu arıtılarak tarımsal
sulamada kullanılabilecek kalitede hizmete sunulmaktadır.
Arıtılmadan
tabiata deşarj edildiğinde suyumuzu, toprağımızı ve tabiatı kirleten atıksular,
atıksu arıtma tesislerimiz sayesinde su arzını artıran bir kaynağa
dönüşmektedir. Bu uygulamanın en yakın ve güzel örneği 14 Mart 2024 tarihinde
Tarım ve Orman Bakanımız İbrahim Yumaklı’nın katılımlarıyla hizmete alınan
Afyonkarahisar Evsel Atıksu Arıtma Tesisi Sulaması’dır. Ülkemizin bu alandaki
en büyük projesi olan bu tesiste arıtılan günlük 44 bin metreküp su ile 9 bin
50 dekar arazi sulanmaktadır.
Vatandaşlarımız için su tasarrufunun
farklı yolları
DSİ
Genel Müdürü Mehmet Akif Balta,’Su tasarrufu konusunda ise yaptığı açıklamada
Tarım ve Orman Bakanlığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve diğer kurum ve
kuruluşlar tarafından hayata geçirilen su tasarrufuna yönelik tedbirler, vatandaşlarımızın
katılımı olmadan bir yönüyle eksik kalmaktadır. Vatandaşlarımız herkes
tarafından bilinen; damlatan muslukların onarılması ya da duşta geçirilen
sürenin kısaltılması gibi basit ve etkili yöntemlerin dışında aşağıdaki
yöntemlerle de önemli miktarda suyun israf edilmesini engelleyebilir.
Gıda tasarrufu
Küresel
olarak tarımsal ürünler 1/3 oranında israf edilmekte ve çöpe
atılmaktadır. Gıda israfını azaltmak, küresel olarak suyun en çok
tüketildiği tarım sektöründe talebi azaltarak su kaynaklarımızın korunmasına
yardımcı olacaktır.
Elektrik tasarrufu
Tarım
sektörü gibi enerji sektörü de suya bağımlıdır. Elektrik üretimi %90 oranında
su yoğundur. Kullanılmayan elektrikli cihazların ve ışıkların kapatılması
elektrik tasarrufunun yanında su israfının da önüne geçecektir. ’dedi.
Su kaynaklarımızı kirletmeyelim
Genel
Müdür Mehmet Akif Balta, ‘Suyu ölçülü ve israf etmeden kullanarak tasarruf
sağlayabileceğimiz gibi kaynaklarımızın kirlenmesine mani olarak da aynı sonuca
ulaşabiliriz. Evsel atık yağları, son tüketim tarihi geçmiş ilaçları ve
kimyasal maddeleri lavabo/tuvaletlere dökmeyerek su kaynaklarımızın korunmasına
destek olabiliriz.
Sanal su
Yaşam
kaynağımız olan su aynı zamanda her türlü mal ve hizmet üretim sürecinin
değişmez girdisi konumunda bulunmaktadır. Bu çerçevede tükettiğimiz her ürün
değişen miktarlarda su içermektedir. Örneğin bir kot pantolon üretmek için 10
bin litre su harcanmaktadır. Dolayısıyla hayatın her alanında yapacağımız
tasarrufla su kaynaklarımızı korumuş oluruz.
Ağaç dikelim
Diktiğimiz
ağaçlar sayesinde; küresel ısınma ve iklim değişikliğinin etkileri azalacak,
daha fazla ve daha temiz suyumuz olacak, taşkın ve sel felaketlerine maruz
kalma olasılığımız düşecektir. ’dedi.